ปราสาทพนมวัน ตั้งอยู่ที่บ้านมะค่า ต.บ้านโพธิ์ อ.เมือง จ.นครราชสีมา เป็นปราสาทหินโบราณที่ใหญ่เป็นอันดับ 5 ของประเทศไทย แม้ประวัติศาสตร์ทางโบราณคดีจะระบุว่าเป็นเทวสถานในศาสนาฮินดู (ไศวนิกาย) แต่ในหมู่ชาวบ้านมี "ตำนานพื้นบ้าน" ที่เล่าขานสืบต่อกันมาอย่างสนุกสนานและแฝงไปด้วยคติความเชื่อครับ

1. ตำนานการแข่งขัน "สร้างปราสาท" (หญิง-ชาย)
นี่คือตำนานที่เล่าขานกันมากที่สุด และมักจะผูกโยงเข้ากับ ปราสาทพิมาย หรือ ปราสาทพนมรุ้ง ในบางสำนวนครับ:

โจทย์การแข่งขัน: เล่ากันว่าในสมัยโบราณ มีการตกลงกันระหว่าง ฝ่ายชาย และ ฝ่ายหญิง ว่าใครจะสามารถสร้างปราสาทให้เสร็จก่อนกัน โดยมีเงื่อนไขว่า "หากดาววี (ดาวศุกร์) ขึ้นเมื่อใด ให้หยุดสร้างทันที"

กลอุบายของฝ่ายหญิง: ฝ่ายหญิงเห็นว่าฝ่ายชายมีกำลังมากกว่าและจะสร้างเสร็จก่อนแน่ๆ จึงใช้ไหวพริบด้วยการทำ "โคมไฟขนาดใหญ่" แล้วยกขึ้นแขวนไว้บนต้นไม้สูง หรือยอดเขา

ความหลงกลของฝ่ายชาย: ฝ่ายชายที่กำลังสร้างปราสาทพนมวันอยู่ เมื่อมองไปเห็นแสงไฟนึกว่าเป็นดาวศุกร์ขึ้นแล้ว (รุ่งเช้าแล้ว) จึงละทิ้งการสร้างปราสาทและแยกย้ายกันกลับบ้าน ทำให้ปราสาทพนมวัน "สร้างไม่เสร็จ" อย่างที่เห็นในปัจจุบัน (มีแต่ตัวปราสาท แต่ยอดปราสาทหรือรายละเอียดบางส่วนหายไป)

ผลสรุป: ฝ่ายหญิงสร้างปราสาทของตนจนเสร็จ (บางตำนานว่าคือปราสาทนางรำ หรือปราสาทพิมาย)

2. ที่มาของชื่อ "พนมวัน"
ความหมายทางภาษา: คำว่า "พนม" แปลว่า ภูเขา หรือภูเขาหิน "วัน" อาจเพี้ยนมาจากคำว่า "วน" (ป่า) หรือ "วร" (ประเสริฐ)

ตำนานชื่อ: บางคนเล่าว่าที่นี่คือจุดที่ใช้สังเกตการขึ้นของดวงอาทิตย์ หรือดวงดาวในสมัยก่อน จึงเกี่ยวข้องกับ "วัน" และ "เวลา"

3. ความเชื่อเรื่อง "ทางเชื่อมมิติลับ"
ชาวบ้านรุ่นเก่าๆ เชื่อว่าปราสาทพนมวันมีอาถรรพ์และความศักดิ์สิทธิ์:

ถ้ำใต้ดิน: มีเรื่องเล่าว่าใต้ปราสาทมีอุโมงค์หรือทางลับที่เชื่อมต่อไปยังปราสาทหินอื่นๆ ในเขตอีสานใต้ได้

ผู้ปกปักรักษา: เชื่อว่ามี "เจ้าพ่อพนมวัน" หรือรุกขเทวดาปกป้องที่นี่ ใครที่เข้าไปขโมยโบราณวัตถุ หรือพูดจาลบหลู่ มักจะมีอันเป็นไป หรือฝันร้ายจนต้องนำของมาคืน

ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ (ความจริง)
ปราสาทพนมวันสร้างขึ้นในช่วงพุทธศตวรรษที่ 16-17 โดยแต่เดิมเป็นศาสนสถานของฮินดูเพื่อบูชาพระศิวะ ต่อมาเมื่ออิทธิพลของพระพุทธศาสนาเข้ามาแทนที่ จึงมีการดัดแปลงเป็นพุทธสถาน และมีการประดิษฐาน พระพุทธรูปปางมารวิชัย ขนาดใหญ่ไว้ภายในปรางค์ประธาน ซึ่งยังคงอยู่ให้คนไปกราบไหว้จนถึงปัจจุบันครับ

พิกัด: ปราสาทพนมวัน นครราชสีมา

มุมถ่ายรูปห้ามพลาด: หน้าต่างปราสาทที่สลักเสลาอย่างประณีต และเงาของปราสาทที่สะท้อนกับแสงอาทิตย์ยามเย็น จะสวยงามและขรึมขลังมากครับ

Credit : google
Credit : https://travel.trueid.net/detail/rgxXWR7rxmRg