🏔️ **ศาลเจ้าพ่อพะวอ: ประวัติ ตำนาน และสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองตาก-แม่สอด**

**ศาลเจ้าพ่อพะวอ** ตั้งอยู่บนเนินเชิงเขาพะวอ ริมทางหลวงหมายเลข 12 (สายตาก–แม่สอด) อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ถือเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์และมงคลสถานคู่บ้านคู่เมืองที่ชาวจังหวัดตากและผู้สัญจรผ่านเส้นทางขุนเขาแห่งนี้ให้ความเคารพนับถืออย่างสูง

---

1. ประวัติศาสตร์ และการถวายชีวิตปกป้องแผ่นดิน

* **วีรบุรุษนักรบกะเหรี่ยง:** เจ้าพ่อพะวอเป็นนักรบชาวกะเหรี่ยงปะกากะญอ ในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ท่านได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเป็น **"นายด่านแม่ละเมา"** ซึ่งเป็นเมืองหน้าด่านทางฝั่งตะวันตก มีหน้าที่คอยลาดตระเวน ดูแลสอดส่องและแจ้งข่าวศึกยามที่ข้าศึกรุกล้ำอาณาเขต
* **ศึกแม่ละเมา (พ.ศ. 2318):** เมื่อครั้งที่กองทัพพม่าสู้รบและยกทัพใหญ่ผ่านด่านแม่ละเมาเพื่อเข้าตีสยาม นายด่านพะวอได้นำกำลังทหารและชาวบ้านเข้าสู้รบอย่างกล้าหาญและถวายชีวิตในสมรภูมิ เพื่อปกป้องดินแดนไทยจนถึงหยดสุดท้าย
* **ที่มาของชื่อ:** คำว่า "พะ" หรือ "พาว" ในภาษาท้องถิ่นหมายถึง นาย ส่วน "วอ" หรือ "วา" หมายถึง ข่าวสารหรือสีแดง (บางข้อมูลหมายถึง ผาโหว่ หรือขุนเขาที่มีโพรงถ้ำ) รวมความหมายถึง นายด่านหรือผู้นำนักรบผู้ยิ่งใหญ่

---

2. ตำนาน ความเชื่อ และพลังศักดิ์สิทธิ์

* **เทวรูปอารักษ์แห่งขุนเขา:** ด้วยความจงรักภักดีและความเสียสละ ชาวบ้านจึงเชื่อว่าวิญญาณของท่านไม่ได้ดับสูญ แต่ได้สถิตเป็นเทพารักษ์คอยปกป้องคุ้มครองผืนป่า เขตชายแดน และผู้เดินทางผ่านขุนเขาแม่ละเมา
* **ความเคร่งครัดในเขตอภัยทาน:** ในอดีตมีเรื่องเล่าลือกันว่า หากใครเข้ามาล่าสัตว์หรือแสดงกิริยาไม่เคารพในเขตเขาพะวอ มักจะเกิดเหตุอัศจรรย์ เช่น หลงทาง ปืนยิงไม่ออก หรือยานพาหนะขัดข้องทันที

---

3. ธรรมเนียมการสักการะและการบีบแตร

* **ความชอบในเสียงปืนและประทัด:** ตามตำนานเจ้าพ่อพะวอเป็นชายชาตินักรบโบราณ จึงมีความชอบในเสียงปืน เสียงประทัด และความดุดันเกรียงไกร
* **การบีบแตร 3 ครั้ง:** ผู้คนที่ขับรถสัญจรผ่านหน้าศาลเจ้าพ่อพะวอบนถนนสายตาก-แม่สอด นิยมบีบแตรรถยนต์ 3 ครั้ง จุดประทัด หรือยิงปืนถวาย (ในอดีต) เพื่อทำความเคารพ สรวงสวรรค์ และขอพรให้เดินทางผ่านเส้นทางโค้งอันตรายบนเขาได้อย่างปลอดภัย
* **งานบวงสรวงประจำปี:** ในวันที่ 31 ตุลาคมของทุกปี ชาวอำเภอแม่สอดและจังหวัดตากจะร่วมกันจัดพิธีบวงสรวงใหญ่ ณ ศาลเจ้าพ่อพะวอ เพื่อรำลึกถึงเกียรติคุณและอุทิศส่วนกุศลแก่ท่านอย่างเป็นทางการ

Credit :
- Google
- https://www.thairath.co.th/news/local/north/949820
- https://www.nakhonmaesotcity.go.th/th/travel/g/7/detail-news/27