รายละเอียดสถานที่
โบราณสถานวัดสะพานหิน
รายละเอียด
วัดสะพานหิน (หรือวัดตะพานหิน) เป็นโบราณสถานที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย ตั้งอยู่บนเนินเขาทางทิศตะวันตกนอกกำแพงเมือง (เขตอรัญญิก) โดยมีชื่อเสียงในฐานะจุดชม "แสงแรกแห่งอรุณ" ที่สวยที่สุดแห่งหนึ่งครับ
1. ประวัติและที่มาของชื่อ
ชื่อวัด: เรียกตามลักษณะทางขึ้นที่ปูลาดด้วย หินชนวน เป็นทางยาวประมาณ 300 เมตร จากตีนเขาขึ้นไปจนถึงบริเวณลานวัดบนยอดเขา (ซึ่งสูงประมาณ 200 เมตร) ดูคล้ายกับสะพานหิน
ความสำคัญ: สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยสุโขทัยตอนต้น และปรากฏชื่อใน ศิลาจารึกหลักที่ 1 (จารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช) ซึ่งกล่าวถึงวัดในเขตอรัญญิกที่มีพระพุทธรูปยืนองค์ใหญ่
2. ตำนานและเรื่องเล่าในศิลาจารึก
หนึ่งในตำนานที่น่าประทับใจที่สุดของวัดนี้คือเรื่องราวของ พ่อขุนรามคำแหงมหาราช:
การเสด็จนบพระ: ในศิลาจารึกระบุว่า ทุกวันข้างขึ้นและข้างแรม 15 ค่ำ (วันพระ) พ่อขุนรามคำแหงจะทรงช้างเผือกคู่พระทัยชื่อ "รูจาศรี" ที่แต่งองค์ทรงเครื่องอย่างงดงาม เสด็จขึ้นไปยังวัดสะพานหินเพื่อ "นบพระ" (นมัสการ) พระอัฏฐารส
ทางช้างเสด็จ: ทางทิศเหนือของเขาสะพานหินยังมีทางเดินธรรมชาติที่เชื่อว่าเป็นทางสำหรับช้างพระที่นั่งเดินอ้อมขึ้นสู่ยอดเขา ซึ่งต่างจากทางเดินหินชนวนที่เป็นทางเดินของพุทธศาสนิกชนทั่วไป
3. พระอัฏฐารส: พระยืน 18 ศอก
ไฮไลท์ของวัดคือ พระอัฏฐารส พระพุทธรูปปูนปั้นประทับยืนปางประทานอภัยขนาดใหญ่:
ความหมายของชื่อ: คำว่า "อัฏฐารส" (Attharas) แปลว่า 18 สื่อถึงความเชื่อที่ว่าพระพุทธเจ้ามีพระวรกายสูง 18 ศอก (ประมาณ 9-12.5 เมตร)
พุทธศิลป์: เป็นพระพุทธรูปศิลปะสุโขทัยที่งดงามมาก หันพระพักตร์ไปทางทิศตะวันออกเพื่อรับแสงอาทิตย์ยามเช้า
ความเชื่อ: การสร้างพระอัฏฐารสไว้บนที่สูงเปรียบเสมือนการให้พระพุทธเจ้าคอยปกปักรักษาเมืองสุโขทัยที่อยู่เบื้องล่าง
จุดเด่นที่ต้องไปเยือน (Scannable Points):
ทางเดินหินชนวน: ทดสอบศรัทธาด้วยการเดินขึ้นเนินเขาผ่านทางหินโบราณ
วิหารพระอัฏฐารส: ชมความยิ่งใหญ่ของพระพุทธรูปยืนที่ยืนหยัดผ่านกาลเวลากว่า 700 ปี
จุดชมวิวพาโนราม่า: มองเห็นตัวเมืองสุโขทัยและยอดเจดีย์ต่างๆ แทรกตัวอยู่ตามแมกไม้อย่างสวยงาม
เกร็ดน่ารู้: นักโบราณคดีบางท่านสันนิษฐานว่า พื้นที่เขาสะพานหินอาจเคยเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์มาตั้งแต่สมัย ทวารวดี เนื่องจากมีการขุดพบพระพุทธรูปศิลปะทวารวดีขนาดใหญ่ในบริเวณนี้ด้วยครับ
ประวัติการสร้าง วัดสะพานหิน จะพบความสำคัญที่เชื่อมโยงกับ "จุดเปลี่ยน" ทางศาสนาของอาณาจักรสุโขทัยครับ
1. ยุคทองของ "พระสงฆ์สายลังกาวงศ์"
ประวัติการสร้างเริ่มขึ้นในสมัย พ่อขุนรามคำแหงมหาราช (พุทธศตวรรษที่ 19) ในช่วงที่พระองค์ทรงเลื่อมใสใน พระพุทธศาสนาลัทธิลังกาวงศ์ (นิกายเถรวาทแบบลังกา):
ทรงนิมนต์พระมหาเถระสังฆราชจากเมืองนครศรีธรรมราช (ซึ่งไปศึกษาจากลังกามา) ให้มาจำพรรษาที่เมืองสุโขทัย
พระองค์โปรดให้สร้างวัดขึ้นใน เขตอรัญญิก (บริเวณป่านอกกำแพงเมืองทางทิศตะวันตก) เพื่อให้เป็นที่พำนักของพระสงฆ์ฝ่ายอรัญวาสี หรือ "พระป่า" ที่เน้นการวิปัสสนากรรมฐาน
2. การสร้างพระอัฏฐารส (สัญลักษณ์แห่งความคุ้มครอง)
หัวใจหลักของการสร้างวัดนี้คือการประดิษฐาน "พระอัฏฐารส" พระยืนองค์ใหญ่:
คติการสร้าง: เป็นการจำลองพุทธลักษณะตามคัมภีร์ที่ระบุว่าพระพุทธเจ้ามีพระวรกายสูง 18 ศอก (อัฏฐารส แปลว่า 18)
เชิงสัญลักษณ์: การสร้างไว้บนเนินเขาสูงทางทิศตะวันตก เพื่อให้องค์พระ "หันพระพักตร์เข้าสู่เมือง" สื่อถึงการแผ่เมตตาและคุ้มครองปกป้องอาณาจักรสุโขทัยให้รอดพ้นจากอันตราย
3. เทคนิคการก่อสร้าง (วิศวกรรมโบราณ)
การสร้างวัดบนยอดเขาในสมัย 700 กว่าปีก่อนถือเป็นเรื่องใหญ่ครับ:
การปูทางเดิน: ช่างสมัยนั้นใช้ "หินชนวน" ซึ่งเป็นหินที่พบมากในบริเวณป่าเขตอรัญญิก นำมาฝังลงดินเป็นแผ่นๆ เพื่อทำเป็นทางเดินและบันไดให้มั่นคงถาวร
โครงสร้างวิหาร: ตัววิหารสร้างด้วยอิฐและศิลาแลง เดิมทีจะมีเสาศิลาแลงกลมขนาดใหญ่เพื่อรองรับโครงสร้างหลังคาเครื่องไม้ (แต่ปัจจุบันเหลือเพียงเสาและผนังบางส่วน)
องค์พระ: องค์พระพุทธรูปสร้างด้วยการก่ออิฐถือปูน แล้วฉาบปูนตกแต่งลวดลายให้ดูอ่อนช้อยตามพุทธศิลป์แบบสุโขทัย
4. หลักฐานสำคัญในประวัติศาสตร์
ประวัติการสร้างวัดนี้ถูกยืนยันอย่างชัดเจนใน ศิลาจารึกหลักที่ 1 (จารึกพ่อขุนรามคำแหง) ด้านที่ 2 ระบุไว้ว่า:
"ในกลางอรัญญิก มีพิหารอันหนึ่งใหญ่สูงงามแก่กม มีพระอัฏฐารสอันหนึ่งลุกยืน..."
สรุปสถานะในปัจจุบัน
วัดสะพานหินไม่ได้เป็นเพียงวัดร้าง แต่เป็นโบราณสถานที่เป็นประจักษ์พยานถึงความรุ่งเรืองของศาสนาและการวางรากฐาน "เมืองแห่งความสุข" (Sukhothai) โดยมีพระมหากษัตริย์เป็นผู้อุปถัมภ์หลักครับ
Credit : Google
Credit : https://www.facebook.com/skt.his.park" target=
Credit : https://www.finearts.go.th/sukhothaihistoricalpark/view/22661-
ตำแหน่งที่ตั้ง
เจ้าของสถานที่
เขียนรีวิว
เพื่อแบ่งปันประสบการณ์ของคุณกับชุมชน
รีวิวจากผู้เยี่ยมชม
ยังไม่มีรีวิว เป็นคนแรกที่รีวิวสถานที่นี้!