สำหรับ มัสยิดอัตตะอาวุน (Masjid At-Ta'awun) หรือที่รู้จักกันในชื่อ มัสยิดบ้านบางปู ตั้งอยู่ที่อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี สถานที่แห่งนี้ไม่ได้มีตำนานสยองขวัญเหมือนป่าช้า แต่มี "ตำนานแห่งศรัทธา" และเรื่องเล่าเกี่ยวกับการก่อสร้างที่น่าอัศจรรย์ครับ

นี่คือเรื่องราวและตำนานที่น่าสนใจของมัสยิดแห่งนี้:

1. ตำนาน "มัสยิดที่ไม่มีวันสร้างเสร็จ" (ในอดีต)
มัสยิดอัตตะอาวุนถูกเล่าขานว่าเป็นมัสยิดที่ "สร้างไปเรื่อย ๆ ตามกำลังศรัทธา" โดยใช้เวลาก่อสร้างยาวนานกว่า 30 ปี ความน่าสนใจคือมัสยิดแห่งนี้ไม่ได้ใช้เงินงบประมาณก้อนใหญ่จากรัฐบาลในคราวเดียว แต่เกิดจากเงินบริจาคของชาวบ้านและมุสลิมจากทั่วทุกสารทิศที่หลั่งไหลมาไม่ขาดสาย จนกลายเป็นสัญลักษณ์ของความร่วมมือ (คำว่า อัตตะอาวุน แปลว่า การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน)

2. ที่มาของชื่อ "บาลาดูวอ" (สุเหร่าสองแห่ง)
ชุมชนบางปูมีชื่อท้องถิ่นว่า "บาลาดูวอ" ซึ่งมีที่มาจากคำว่า:

บาลา (Balasah): แปลว่า สุเหร่า/ที่ละหมาด

ดูวอ (Duo): แปลว่า สอง ตำนานเล่าว่าในอดีตชุมชนนี้มีสุเหร่าตั้งอยู่สองแห่งคู่กัน ซึ่งเป็นเรื่องแปลกสำหรับหมู่บ้านในสมัยนั้น จึงกลายเป็นชื่อเรียกติดปาก และเป็นรากฐานความศรัทธาที่ส่งต่อมาถึงมัสยิดหลังใหญ่ในปัจจุบัน

3. ตำนานความอัศจรรย์ของสถาปัตยกรรม
มัสยิดแห่งนี้ขึ้นชื่อเรื่องความสวยงามจนถูกเรียกว่า "ทัชมาฮาลเมืองไทย" (อีกแห่งหนึ่งนอกเหนือจากมัสยิดกลางปัตตานี) มีเรื่องเล่าถึงความพิถีพิถันว่า:

วัสดุจากแดนไกล: โดมของมัสยิดมีการนำเข้าวัสดุหรือช่างฝีมือจากต่างประเทศ (เช่น มาเลเซีย)

ไม้แกะสลักจากลาว: มีข้อมูลระบุว่าไม้ที่ใช้ทำป้ายแกะสลักอายะห์กุรอานบางส่วนนำเข้ามาจากประเทศลาว ซึ่งสะท้อนถึงการเดินทางและสายสัมพันธ์ของคนในพื้นที่กับโลกภายนอก

4. พลังศรัทธาและบรรยากาศริมอ่าวปัตตานี
ตำนานที่ยังมีชีวิตของมัสยิดนี้คือ บรรยากาศที่เปลี่ยนไปตามแสงแดด * ชาวบ้านเล่าว่าในช่วงน้ำขึ้น มัสยิดที่ตั้งอยู่ริมอ่าวปัตตานีจะดูเหมือน "มัสยิดลอยน้ำ" * ปัจจุบันกลายเป็นจุดรวมใจที่ชาวบ้านเชื่อว่า หากใครมีความทุกข์ใจ การมานั่งพักผ่อนและปฏิบัติศาสนกิจที่มัสยิดขาวริมน้ำแห่งนี้จะช่วยให้จิตใจสงบอย่างน่าประหลาด

ข้อเท็จจริงเพิ่มเติม:
มัสยิดโบราณ 300 ปี: ในชุมชนบางปูยังมีร่องรอยของ "สุเหร่าเก่า" ที่มีอายุกว่า 300 ปี ซึ่งเล่ากันว่าบรรพบุรุษอพยพมาจากรัฐตรังกานู ประเทศมาเลเซีย โดยเรือสำเภาขนาดใหญ่

พิกัด: หากคุณมีโอกาสไปปัตตานี มัสยิดแห่งนี้ตั้งอยู่ใกล้กับเส้นทางล่องเรือชมป่าชายเลนบางปู ซึ่งเป็นกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ที่โด่งดังมากครับ

-----

มัสยิดอัตตะอาวุนเป็นมัสยิดที่ใช้ไปสร้างไปตามเจตนาเดิมที่จะสร้างให้ใหญ่เพื่อรองรับคนให้เยอะตามที่ตั้งใจไว้ จึงไม่มีกำหนดการที่ชัดเจนว่ามัสยิดจะสร้างเสร็จสมบูรณ์เมื่อไร
คุณอิสมาแอ ลาเตะ เล่าว่า ตำบลบางปูสมัยก่อนมีเด็ก ๆภายในหมู่บ้านมาเรียนตาดีกาที่มัสยิดเมื่อถึงเวลาละหมาดจึงมีทั้งประชากรในหมู่บ้านและเด็กที่มาเรียนตาดีกา มัสยิดเลยดูคับแคบไป ผู้ใหญ่ในหมู่บ้านจึงประชุมหารือกับโต๊ะอีหม่ามและคณะกรรมการมัสยิดเพื่อที่จะต่อเติมมัสยิดให้ใหญ่ขึ้นแต่ประชากรในบางปูก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จึงคิดว่าควรหาทางซื้อพื้นที่ เพื่อจะสร้างมัสยิดหลังใหม่และใช้มัสยิดหลังเดิมเป็นที่เรียนตาดีกาสำหรับชุมชน ซึ่งมัสยิดหลังใหม่นี้ คุณอาชิ ดาราแม โต๊ะอีหม่ามประจำมัสยิดอัตตะอาวุน เล่าว่า ตามที่ผู้ใหญ่และคณะกรรมการมัสยิดได้หารือกันไว้ว่าจะหาพื้นที่และสร้างมัสยิดหลังใหม่ที่ใหญ่ขึ้นเพื่อให้เพียงพอกับจำนวนของผู้ที่มาประกอบศาสนากิจ มัสยิดหลังใหม่นี้เริ่มสร้างตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530 สร้างเป็นอาคาร 2 ชั้น ชั้นบนสำหรับประกอบศาสนกิจ ส่วนชั้นล่างทำเป็นห้องประชุม สถานีวิทยุ ที่อาบน้ำละหมาด เป็นต้น มัสยิดอัตตะอาวุนเป็นมัสยิดที่ใช้ไปสร้างไปตามเจตนาเดิมที่จะสร้างให้ใหญ่เพื่อรองรับคนให้เยอะตามที่ตั้งใจไว้ จึงไม่มีกำหนดการที่ชัดเจนว่ามัสยิดจะสร้างเสร็จสมบูรณ์เมื่อไร ชาวบ้านและอีหม่ามก็ทุ่มเททั้งพลังกาย พลังศรัทธา และกำลังทุนเพื่อที่จะสร้างมัสยิดอัตตะอาวุน ต่อมามีพี่น้องชาวมาเลเซีย ติดต่อโต๊ะอีหม่ามเพื่อที่จะทราบว่าต้องใช้งบประมาณอีกเท่าไรกว่าจะสร้างมัสยิดเสร็จจะได้ให้การสนับสนุนช่วยเหลือให้มัสยิดเสร็จโดยเร็ว
“มัสยิดอัตตะอาวุน” แปลว่า การร่วมมือร่วมใจกันเพราะทุกคนและหลายประเทศให้การสนับสนุน เช่น โดมก็นำมาจากประเทศมาเลเซีย ไม้ที่ทำแผ่นป้ายคำสำคัญในคัมภีร์อัลกุรอ่าน ก็นำมาจากประเทศลาว เป็นต้น มัสยิดอัตตะอาวุนเป็นมัสยิดที่สร้างนานที่สุด ระยะเวลาในการสร้างดำเนินมากว่า 30 ปี แต่ยังไม่เสร็จแต่เป็นความภาคภูมิใจของชาวบ้านเพราะเป็นการร่วมมือร่วมใจกันสร้างขึ้นมา
เรียบเรียงโดย อัญญ์ณิชตา รุ่งวิชานิวัฒน์
อ้างอิงข้อมูลพื้นฐานจาก http://pattaniheritagecity.psu.ac.th/story/entry/35/
Credit : Google
Credit : https://pattaniheritagecity.psu.ac.th/pattanistory